Қазіргі таңда жасанды интеллект технологиясы қоғамның көптеген саласына еніп, білім беру жүйесіне де жаңа мүмкіндіктер ұсынып отыр. Цифрлық технологиялардың дамуы мектепке дейінгі ұйымдардағы тәрбие мен оқыту үдерісіне де өз әсерін тигізуде. Балабақшада жасанды интеллектіні пайдалану – заман талабынан туындаған қажеттілік. Дегенмен оны қолдануда баланың жас ерекшелігі, қауіпсіздігі және психологиялық жайлылығы басты назарда болуы тиіс.
Мектепке дейінгі тәрбие мен оқытуда жасанды интеллект ең алдымен педагогтің жұмысын жеңілдететін көмекші құрал ретінде қарастырылуы қажет. Тәрбиеші оқу қызметіне дайындалу барысында белгілі бір тақырыпқа сәйкес ойындар, тапсырмалар, сұрақтар, жұмбақтар мен шығармашылық жұмыстардың үлгілерін әзірлеу үшін жасанды интеллект мүмкіндіктерін пайдалана алады. Бұл педагогтің уақытын тиімді жоспарлауына және оқу-тәрбие жұмысының мазмұнын түрлендіруіне мүмкіндік береді.
Сонымен қатар жасанды интеллект көмегімен балалардың жас ерекшелігіне сай ертегілердің мазмұнын құрастыруға, түрлі кейіпкерлер ойлап табуға, танымдық тапсырмалар әзірлеуге болады. Мысалы, табиғат, жануарлар, жыл мезгілдері, отбасы, достық сияқты тақырыптар бойынша балалардың қызығушылығын арттыратын шығармашылық тапсырмаларды дайындауға мүмкіндік мол.
Алайда жасанды интеллект ұсынған кез келген ақпаратты сол күйінде қолдануға болмайды. Педагог оның мазмұнын міндетті түрде тексеріп, баланың жасына, қабылдау деңгейіне және оқу бағдарламасына сәйкестендіруі қажет. Өйткені жасанды интеллект – педагогтің орнын басатын маман емес, оның кәсіби қызметіне қолдау көрсететін заманауи құрал.
Балабақшада жасанды интеллектіні қолданудың тағы бір маңызды ерекшелігі – қауіпсіздік. Мектепке дейінгі жастағы балалардың жеке деректерін, фотосуреттерін және басқа да жеке мәліметтерін цифрлық платформаларға рұқсатсыз енгізуге жол бермеу қажет. Педагогтер ақпараттық қауіпсіздік талаптарын сақтап, технологияны қолданудың жауапкершілігін жақсы түсінуі тиіс.
Жасанды интеллектіні қолдану барысында баланың тірі қарым-қатынасын шектемеу де маңызды. Бала үшін тәрбиешімен сөйлесу, достарымен ойнау, қимыл-қозғалыс жасау, табиғатты бақылау, қол еңбегімен айналысу, сурет салу, құрастыру және өз ойын еркін жеткізу – дамудың негізгі тетіктері. Сондықтан цифрлық технологиялар осы әрекеттерді алмастырмай, керісінше оларды толықтыруы керек.
Бүгінгі педагог үшін цифрлық сауаттылықпен қатар технологияны орынды пайдалана білу де маңызды. Жасанды интеллект арқылы дайын материал алудан бұрын педагог оның тәрбиелік және танымдық мақсатын анықтап алғаны жөн. Әрбір қолданылған цифрлық құрал баланың ойлау қабілетін, қиялын, шығармашылығын және қарым-қатынас мәдениетін дамытуға бағытталуы қажет.
Біздің міндетіміз – жаңа технологиядан бас тарту емес, оны дұрыс әрі тиімді пайдалану. Жасанды интеллект педагогтің кәсіби ізденісіне серпін беріп, жаңа идеялар ұсынуы мүмкін. Бірақ баланың жүрегіне жол табатын жылы сөзді, мейірімді қарым-қатынасты және шынайы қамқорлықты технология алмастыра алмайды.
Қорыта айтқанда, балабақшада жасанды интеллектіні пайдалану – қазіргі білім беру кеңістігінің жаңа бағыты. Оны сауатты қолдану педагогке оқу-тәрбие жұмысын ұйымдастыруда қосымша мүмкіндік береді. Ең бастысы – технологияны мақсат емес, бала дамуына қызмет ететін құрал ретінде қабылдау. Себебі балабақшадағы кез келген жаңашылдықтың түпкі мақсаты – баланың қауіпсіз, бақытты әрі жан-жақты дамуына жағдай жасау.
Абдихаликова Фарида Сатыбалдиевна,
«Жеті-нұр» бөбекжай бақшасының меңгерушісі.