Қазіргі қоғамда білім беру саласына қойылатын талап жылдан-жылға артып келеді. Бүгінгі мектептің міндеті – оқушыға дайын білім берумен ғана шектелмей, оны өздігінен ізденуге, сыни ойлауға, алған білімін өмірде қолдануға және заман талабына бейімделуге үйрету.
Осы тұрғыдан алғанда, заманауи мектеп – сапалы білім мен тиімді басқару қатар жүретін, үздіксіз ізденіс пен дамуға негізделген орта.
Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары ретінде менің басты мақсатым – оқу үдерісін жүйелі ұйымдастырып, білім сапасын арттыруға жағдай жасау және педагогтердің кәсіби ізденісін қолдау. Себебі мектептің нәтижесі – бір ғана адамның емес, тұтас педагогикалық ұжымның еңбегінің жемісі.
Мен үшін басқару – тек бақылау немесе талап қою емес. Басқару дегеніміз – педагогке бағыт беру, оның кәсіби мүмкіндігін ашуға жағдай жасау, оқушының жетістігіне жеткізетін тиімді жолды бірге іздеу.
Ұстаздық тәжірибе – ізденіс пен жаңашылдық алаңы
Менің педагогикалық жолым қазақ тілі мен әдебиеті пәнін оқытумен тығыз байланысты. Ана тілін оқыту – тек тілдік ережелерді меңгертумен шектелмейді. Қазақ тілін үйрету арқылы оқушының ұлттық құндылығын, ойлау мәдениетін, сөз саптау шеберлігін қалыптастыруға болады.
Қазіргі оқушының қызығушылығы мен ақпаратты қабылдау ерекшелігі өзгерді. Сондықтан мұғалім де заман ағымына сай ізденіп, оқытудың жаңа тәсілдерін меңгеруі қажет.
Осы ізденістің нәтижесінде 8–9 сынып оқушыларына арналған «Жасанды интеллект құралдары арқылы қазақ тілін меңгерту» авторлық бағдарламасын әзірледім.
Бағдарламаның негізгі мақсаты – жасанды интеллект мүмкіндіктерін тиімді пайдалана отырып, оқушылардың қазақ тілін меңгеру деңгейін арттыру, сөздік қорын байыту, жазылым және айтылым дағдыларын дамыту, өздігінен жұмыс жасауға ынталандыру.
Жасанды интеллектіні оқу үдерісіне енгізу – заман талабы. Дегенмен оны дайын жауап алудың құралы емес, оқушының ойлауын, ізденісін және шығармашылығын дамытатын көмекші құрал ретінде пайдалану маңызды.
Бұл бағыттағы жұмыс маған да, шәкірттеріме де жаңа мүмкіндіктер ашты.
Шәкірт жетістігі – ұстаз еңбегінің нәтижесі
Ұстаз үшін ең үлкен жетістік – өзінің емес, шәкіртінің биігін көру.
Педагогикалық қызметім барысында оқушыларымды республикалық және облыстық деңгейдегі түрлі байқаулар мен конкурстарға дайындап, олардың өз қабілеттерін танытуына мүмкіндік беріп келемін.
Әрбір конкурсқа дайындық – оқушы үшін үлкен еңбек мектебі. Ол ізденуге, өзіне жауапкершілік алуға, көпшілік алдында сөйлеуге және өз білімін көрсетуге үйретеді.
Шәкірттің жетістігі ұстазды одан әрі ізденуге жетелейді. Себебі бір оқушының жеңісі – келесі оқушыға берілетін сенімнің бастауы.
Сондықтан оқу үдерісінде оқушының тек білім нәтижесіне емес, оның жеке қабілеті мен қызығушылығына да назар аудару қажет деп есептеймін.
Тәжірибемен бөлісу – кәсіби дамудың бір жолы
Ұстаздық қызметтің маңызды бағыттарының бірі – өз тәжірибеңмен бөлісу.
Педагогикалық тәжірибем барысында республикалық конференцияларда баяндама жасап, аудандық семинарларда өз іс-тәжірибеммен бөлісу мүмкіндігіне ие болдым. Бұл жұмыстар мен үшін кәсіби дамудың маңызды кезеңдері болды.
Тәжірибе бөлісу арқылы педагог өзі де үйренеді. Әріптестердің пікірін тыңдау, өз жұмысына сырт көзбен қарау, жаңа идеялармен танысу – мұғалімнің кәсіби шеберлігін жетілдіреді.
Бүгінгі мұғалім үшін «Мен не білемін?» деген сұрақпен қатар, «Мен өз тәжірибеммен өзгеге не бере аламын?» деген сұрақ та маңызды.
Тиімді басқару – ортақ нәтижеге бастар жол
Директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары ретінде ұстаздық тәжірибемді басқару қызметімен ұштастыруға тырысамын.
Сабақтағы тиімді әдіс пен мектепті басқарудағы тиімді тәсілдің арасында үлкен байланыс бар. Екеуінің де мақсаты – нақты нәтижеге жету.
Мектептегі білім сапасын арттыру үшін оқушылардың оқу нәтижесін жүйелі талдау, білімдегі олқылықтарды анықтау, мұғалімдерге әдістемелік қолдау көрсету және тиімді тәжірибені тарату қажет.
Мектепішілік бақылауды да жазалау құралы емес, даму құралы ретінде қарастырған жөн. Мұғалімнің сабағына қатысқан кезде оның кемшілігін ғана емес, жетістігін де көріп, қажет жағдайда нақты ұсыныс пен қолдау көрсету – тиімді басқарудың бір көрінісі.
Менің ұстанымым – мұғалімге талап қоюмен қатар, сол талапты орындауға мүмкіндік беретін жағдай жасау.
Заманауи мектептің басты құндылығы
Заманауи мектептің дамуы жаңа технологиямен ғана өлшенбейді. Оның ең басты құндылығы – адам.
Мұнда оқушының білімі мен тәрбиесі, мұғалімнің кәсіби дамуы және педагогикалық ұжымдағы өзара түсіністік қатар жүруі қажет.
Бүгінгі мектепте жасанды интеллект, цифрлық технологиялар, жаңа педагогикалық әдістер қаншалықты маңызды болса, ұстаздың жүрек жылуы, кәсіби жауапкершілігі мен оқушыға деген сенімі де соншалықты маңызды.
Сондықтан мен үшін заманауи мектептің формуласы қарапайым:
Сапалы білім + кәсіби мұғалім + тиімді басқару + заманауи технология + оқушыға деген сенім = табысты мектеп.
Әрине, бұл жолда әлі де атқарар жұмыс көп. Білім беру үнемі жаңарып отырады, ал мұғалім сол өзгерістің бел ортасында жүреді.
Менің мақсатым – қазақ тілін оқытуда заманауи мүмкіндіктерді тиімді пайдалана отырып, оқушылардың білімге деген қызығушылығын арттыру, әр шәкірттің қабілетін ашуға жағдай жасау және жинақтаған тәжірибемді әріптестеріммен бөлісу.
Өйткені ұстаздың еңбегі – шәкіртінің жетістігімен өлшенеді, ал мектептің жетістігі – сапалы білім мен тиімді басқарудың нәтижесі.
Бүгінгі мектептің міндеті – ертеңгі күнге дайын ұрпақ тәрбиелеу. Ал сол міндетті абыроймен атқару – әр педагогтің кәсіби парызы.
АЛМАСБЕКОВА Зарина Абдуллақызы,
директордың оқу ісі жөніндегі орынбасары,
қазақ тілі мен әдебиеті пәнінің мұғалімі