Қозғалыс бар жерде – сергектік, спорт бар жерде – тәртіп пен жігер бар. Бүгінгі білім беру саласының басты міндеттерінің бірі – дені сау, білімді ұрпақ тәрбиелеумен қатар, жауапкершілігі жоғары, төзімді, еңбекқор әрі мақсатшыл тұлға қалыптастыру. Осы тұрғыдан алғанда, дене шынықтыру пәнінің тәрбиелік маңызы ерекше.
Спортпен айналысқан бала ең алдымен тәртіпке үйренеді. Жаттығуды жүйелі орындау, қауіпсіздік ережелерін сақтау, мұғалімнің талаптарын орындау арқылы оқушы бойында жауапкершілік пен жинақылық қалыптасады. Ал жарыс барысында жеңіске ұмтылумен қатар, жеңілісті дұрыс қабылдап, қайта талпыну – баланың ерік-жігерін шыңдап, табандылыққа тәрбиелейді.
Спорттың тәрбиелік мәні әсіресе командалық ойындарда анық көрінеді. Футбол, волейбол, баскетбол сияқты спорт түрлері оқушыларды бір мақсатқа жұмылуға, өзара қолдау көрсетуге, серіктесін құрметтеуге және ортақ нәтижеге жауапкершілікпен қарауға үйретеді. Мұндай ортада бала тек физикалық тұрғыдан шынығып қана қоймай, қарым-қатынас жасау, көшбасшылық және өзгенің пікірін құрметтеу дағдыларын меңгереді.
Мектептегі спорттық жарыстар, түрлі эстафеталар мен спорттық үйірмелер де оқушылардың бос уақытын тиімді ұйымдастыруға мүмкіндік береді. Әсіресе асық ату, тоғызқұмалақ, қазақ күресі секілді ұлттық спорт түрлерін кеңінен насихаттау – жас ұрпақтың дене дайындығын жетілдірумен қатар, ұлттық құндылықтарға деген құрметін арттырудың тиімді жолы.
Қазіргі цифрлық технологиялар кеңінен дамыған заманда балалардың қозғалыс белсенділігін арттырудың маңызы бұрынғыдан да арта түсті. Сондықтан дене шынықтыру сабағын әр оқушының жас ерекшелігіне, қабілеті мен қызығушылығына қарай ұйымдастыру маңызды. Сабақтың тартымды әрі мазмұнды өтуі баланың спортқа деген қызығушылығын арттырып, салауатты өмір салтын ұстануына ықпал етеді.
Спорт – тек денені шынықтыратын жаттығулар жиынтығы емес, ол – мінезді қалыптастыратын өмір мектебі. Спортпен айналысқан бала табандылыққа, тәртіпке, жауапкершілікке, бірлікке және өз күшіне сенуге үйренеді. Әрбір жаттығу мен жарыс – баланың бойындағы жақсы қасиеттерді қалыптастыруға бағытталған маңызды қадам.
Дені сау ұрпақ – елдің жарқын болашағы. Сондықтан мектептегі әрбір дене шынықтыру сабағы мен спорттық іс-шараның мақсаты тек жоғары нәтиже көрсету емес, дені сау, рухы мықты, жігерлі әрі елжанды азамат тәрбиелеу болуы тиіс. Өйткені спортқа бейімделген жас – өмірдің кез келген сынағына төтеп бере алатын, мақсатына ұмтылатын, жауапкершілікті тұлға болып қалыптасады.
Д. А. Сахов
Жетісай ауданының білім бөлімінің
«Дінмұхамед Қонаев атындағы №9 IT мектеп-лицейі»
коммуналдық мемлекеттік мекемесінің
дене шынықтыру пәнінің мұғалімі.